Het kustgebied van Lelystad telt maar liefst 55 kilometer. Als er één gemeente reden heeft om voor zo’n uitgestrekt gebied een kustvisie op te stellen, dan is het dus Lelystad wel. “Wij willen ons op de kaart zetten als hoofdstad van de nieuwe natuur van Nederland”, laat wethouder Ed Rentenaar weten. “Met onze plannen voegen we enorme waarde toe aan het metropolitane landschap.”

De ruimtelijke kwaliteit en de aantrekkingskracht van de stad vergroten. Dáár zet Lelystad met de ‘Kustvisie 2030’ op in. Rentenaar: “Onze kust heeft al veel te bieden en daar gaan we nu een flinke schep bovenop doen.” Bijzonder is dat juist de stedelijke kern van Lelystad de brug vormt tussen twee bijzondere groene parels: de Marker Wadden en de Oostvaardersplassen. “Die twee elementen willen we de komende jaren verzilveren.” Daar komt overigens nog een derde element bij. Halverwege de dijk Lelystad-Enkhuizen verrijst uit het Markermeer een nieuw natuurgebied: het Trintelzand. “De aanleg is volop bezig en over enkele jaren hebben we er een nieuwe groene parel bij.”

Unieke omgeving
De Kustvisie vormt het kader voor een samenhangende ontwikkeling van de kustzone. “Belangrijk want er doen zich allerlei ontwikkelingen voor die baat hebben bij een integrale aanpak, ook in het kader van de klimaatverandering. Denk aan opgaven op het gebied van waterveiligheid, zoetwater, ruimtelijke adaptatie, natuurontwikkeling, energietransitie en infrastructuur. Allemaal onderwerpen die elkaar raken.”

Rentenaar wijst erop dat het kustgebied van Lelystad zich uitstrekt van de Oostvaardersplassen in het zuidwesten tot voorbij de Maximacentrale in het noordoosten en Enkhuizen in het noordwesten. “Een unieke omgeving van hoge kwaliteit en met grote mogelijkheden. Het Markermeer ligt zelfs voor 80 procent op het grondgebied van Lelystad. Dat was voor mij ook zeker ook een aanleiding om te zeggen dat wij in onze rol als gemeente hier een gerichte invulling aan moeten geven. Te meer daar aan ons kustgebied ook Nationaal Park Nieuw Land gekoppeld is.” We willen toe naar een binnenmeer dat voor de gehele Metropoolregio Amsterdam een aanwinst is voor recreatie, natuur, zoet water en wonen. Daarom zoeken we bij het uitwerken van de visie actief de samenwerking op met onze buren aan de overkant van het Markermeer. Amsterdam zoekt immers stedelijke uitbreidingsmogelijkheden in het meer en wij voegen nieuwe natuur toe.”

‘Schiereiland biedt beleving Marker Wadden
als onderdeel van woon- en werkomgeving Lelystad’

Zuiveringsmotor
Een belangrijke pijler is het verbeteren van de waterkwaliteit. “In feite is dat de aanleiding geweest voor het ontwikkelen van de Marker Wadden. De eilandengroep functioneert als een zuiveringsmotor. Vanuit de lucht gezien is het IJsselmeer blauw en het Markermeer groen. Dit komt door het slib in het Markermeer. De meest eenvoudige oplossing is baggeren, maar dat is vrijwel onbetaalbaar voor zo’n groot oppervlak. Daarom is gekozen om het slib te benutten voor het opspuiten van de Marker Wadden. Hiermee vangen we twee vliegen in een klap. De sliboverlast vermindert en tegelijkertijd creëren we een nieuw natuurgebied waardoor de biodiversiteit en de aantrekkingskracht wordt vergroot. Een zichtbaar resultaat hiervan is dat het een boost geeft aan het natuurtoerisme. Mensen die willen daar graag naartoe en krijgen rondleidingen.”

Ed Rentenaar: “We willen toe naar een binnenmeer dat voor de gehele metropoolregio van betekenis is”

Stip op de horizon vormt ook de ontwikkeling van Oostvaardersoevers. “Eveneens een eilandenreeks a la de Marker Wadden, maar dan op de hoogte van de Oostvaardersplassen.”

‘Zandige’ dijkversterking
Voor het versterken van de Houtribdijk, die loopt van Lelystad tot Enkhuizen, wordt momenteel dezelfde techniek toegepast. “De dijk moet verstevigd worden. Normaal gebeurt dit door deze te verhogen, maar er is gekozen voor een ‘zandige’ oplossing door de voet van de dijk aan beide zijden te verbreden. Daardoor worden de golven eerder gebroken en creëer je tegelijkertijd een nieuwe ecologische structuur en mogelijkheden voor recreatie. Deze methode heeft een veel mooier en misschien wel langduriger resultaat dan ophogen met louter stenen en asfalt.”

Bataviakwartier
De visie steekt echter niet alleen in op het versterken van de landschappelijke elementen van het Lelystadse kustgebied. “Belangrijk is met name Bataviahaven, dat we verder willen ontwikkelen als nat evenemententerrein. Bataviahaven is tevens een belangrijke hub voor riviercruises..” Het gebied Bataviakwartier wordt verder ontwikkeld als toeristisch en recreatief knooppunt. “Daarnaast bieden we hier ook woonfuncties aan waardoor je aantrekkelijk aan de kust kan wonen.” Landelijke faam geniet de Batavia Stad Fashion Outlet van het Bataviakwartier. “We willen hierop inspelen door ruimte te bieden aan verblijfsaccommodaties en andere toeristische voorzieningen.”

Schiereiland
Hoog op het verlanglijstje staat de ontwikkeling van een schiereiland. “Zeg maar een soort Marker Wadden, maar dan vast aan de Lelystadse kust. Dat kan een prachtig gebied worden met mogelijkheden voor het creëren van bijzondere woonmilieus, vooral in de recreatieve sfeer. Dan heb je dus direct al de beleving van de Marker Wadden als onderdeel van onze woon- en werkomgeving. Dit schiereiland sluit ook aan op de verdere ontwikkeling van Bataviakwartier. Dit kan dan een soort transferium worden waar je mensen ontvangt om van hieruit het hele gebied te verkennen.”

Groene hoofdstad
Rentenaar verwacht tot slot dat de visie het beeld over zijn gemeente doet kantelen. “Lelystad heeft toch een beetje de naam van het lelijke eendje van ons land. Ten onrechte. Onbekend maakt onbemind, maar Lelystad ontwikkelt zich tot een mooie jonge zwaan. De ontwikkeling die nu is ingezet, zet ons in één klap op de kaart als groene hoofdstad, ofwel hoofdstad van de nieuwe natuur, van Nederland. Met het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit verwachten we flink veel nieuwe bewoners aan te trekken. Gezien de ligging binnen de Metropoolregio Amsterdam is ons kustgebied een toplocatie.”

Download kustvisie Lelystad 2030 >